Gezondheid en de gevolgen van LFg
Zoals op deze pagina te lezen valt, kan blootstelling aan laagfrequent geluid gevolgen hebben voor de lichamelijke gezondheid. Er is nog maar weinig onderzoek gedaan naar de gevolgen die langdurige blootstelling aan laagfrequent geluid heeft. Volgens onderzoek van RIVM in 2018 was dat 8,1% van de Nederlandse bevolking, zo’n 1.377.000 burgers. Wel is duidelijk dat de impact ernstig van aard kan zijn op lichamelijk, geestelijk, emotioneel, sociaal en maatschappelijk gebied.

Lichamelijke, psychische en sociale impact
De impact van LFg-overlast kan leiden tot lichamelijke, psychische en/of sociale problemen.
De mate waarin mensen hinder van laagfrequent geluid ondervinden is afhankelijk van de duur, aard en intensiteit van de blootstelling. Een tijdelijke blootstelling kan al als onaangenaam worden ervaren, terwijl een continue blootstelling zeer belastend kan zijn.
Een quote uit een onderzoeksrapport (2009) van de Rijksdienst voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) naar aanleiding van LFg-klachten uit West- Groningen: “Uit het vooronderzoek komt duidelijk naar voren dat de gerapporteerde klachten (fysiek en mentaal) door bewoners ernstig van aard zijn en een grote invloed hebben op de kwaliteit van leven van de betrokkenen.”

Lichamelijke gevolgen 
Mensen die LFg waarnemen, melden een scala aan lichamelijke klachten. Denk hierbij aan slaapproblemen, vermoeidheid, hoofdpijn, benauwdheid, druk op de borst, druk op de oren, hartkloppingen en/of een gevoel van trillingen in het lichaam. 

Psychische gevolgen
Ook de stress die overlast door laagfrequent geluid geeft, kan groot zijn en de gevolgen hiervan kunnen veel omvattend zijn. Een (continue) LFg-belasting kan resulteren in een grotere kans op psychische klachten, zoals stress, burn-out en depressie.

Sociaal-maatschappelijke gevolgen
Het feit dat het grootste deel van de bevolking laagfrequent geluid niet kan horen en misschien niet begrijpt, kan LFg-waarnemers een groot gevoel van onmacht geven en tot een sociaal isolement leiden. Als er al begrip is, houdt dat vaak na enkele weken of maanden op. 

Doordat soms slaapstoornissen en oververmoeidheid optreden, kan dat uiteindelijk leiden tot sociaal-maatschappelijke problemen, zoals arbeidsongeschiktheid of werkloosheid. 

Daarnaast kampen sommige LFg-waarnemers met relatieproblemen als huisgenoten LFg niet horen, maar wel te maken krijgen met de impact van de problematiek. Denk hierbij aan discussies over het al dan niet waarnemen van LFg. Of discussies over verhuizen wegens de overlast.

Gevolgen voor het oor

  • Wel waarneembaar, niet akoestisch te meten
    Door J.A. Elder en C.K. Chou is in 2003  aangetoond dat electro-magnetische velden zich in het binnenoor kunnen omzetten tot hoorbaar geluid, al ging het in dat onderzoek om ‘gewoon’ geluid, dus niet specifiek over geluid onder de 125 Hz (LFg). Maar het toont wel aan dat het waarnemen van geluid niet altijd een akoestische, meetbare oorzaak hoeft te hebben. Lees hier hun onderzoek ‘Auditory response‘.
  • Dichtslibben van helicotrema
    Neurobioloog, professor A.N. Salt van Washington University in de Verenigde Staten, heeft wetenschappelijk onderzoek (2004, 2009, 2015) gedaan naar de biofysische waarneembaarheid van LFg.
    Hij toont aan dat door langdurige LFg-belasting, het helicotrema in het binnenoor/slakkenhuis kan gaan dichtzitten, Dat veroorzaakt bij mensen een zwelling in de middelste buis van het slakkenhuis, drukt het helicotrema dicht en geeft kracht op nabijgelegen trilhaarcellen. Nabij deze helicotrema liggen de trilhaarcellen voor lage frequenties, die dan extra sterke signalen naar de hersenen sturen. Deze extra versterking maakt onhoorbare lage frequenties hoorbaar. 
    Natuurkundige Dr. M. Oud heeft de theorieën van professor Salt gepubliceerd in het blad ‘Geluid’ van april 2013. Haar artikel is hier te downloaden.

Impact op het hart

  • Vibro Akoestische Aandoening (VAD)
    Laagfrequent geluid kan ook ernstige gezondheidsklachten veroorzaken, die op het eerste oog niet te herleiden zijn. Mensen die continue bloot gesteld worden aan LFg kunnen een levensbedreigende hartaandoening ontwikkelen, Vibroacoustic Desease (VAD), aldus de Portugese natuurkundige M. Alves-Pereira. Bij de patiënten met VAD ontdekte Alves-Periera een abnormale eiwitgroei in het lichaam. Dit kan leiden tot een verdikking van het hartzakje, met kans op een infarct als gevolg.
    De eerste onderzoeken naar VAD vonden al plaats in 1980. Dat de ziekte nog compleet onbekend is bij het grote publiek en zelfs door de meeste artsen niet wordt erkend, komt volgens Alves-Pereira doordat niemand wil geloven dat je ernstig ziek kunt worden van iets wat je niet kunt horen. Op het symposium over laagfrequent geluid van 1 december 2011, heeft Alves-Pereira een presentatie gegeven over het verband tussen laagfrequent geluid en VAD. Kijk hier om de presentatie van Alves-Pereira en hier om haar onderzoeksgegevens te downladen.
  • Hartfalen
    In België doet cardioloog Marc Goethals (OLV Ziekenhuis in Aalst, België) naar de effecten van laagfrequent en infrasoon geluid op de gezondheid van de mens en zijn omgeving. Volgens de cardioloohebben mensen die in de nabijheid van windturbines wonen een tot 6 x groter risico op hartfalen. Lees hier zijn bevindingen.
  • Verstoring van het hart
    Prof. Christian-Friedrich Vahl (Herzchirurg am Universitätsklinikum Mainz) toonde aan met proeven (2018) dat infrasone frequenties (onder 20 Hz) een stoorzender zijn voor de hartspier. Klik hier voor zijn onderzoekgegevvens.
  • Hartklachten kunnen verergeren onder invloed van langdurige blootstelling aan laagfrequent (2020). Klinisch fysicus Jan de Laat van het Leids Universitair Medisch Centrum LUMC. Hartklachten kunnen verergeren onder invloed van langdurige blootstelling aan laagfrequent (brom)geluid dat onder andere door draaiende windturbines wordt geproduceerd. Dat meldt klinisch fysicus Jan de Laat van het Leids Universitair Medisch Centrum LUMC in radio programma ‘Argos’ van de VPRO.
    De Laat analyseerde meer dan driehonderd recent gepubliceerde wereldwijde studies naar gezondheidsaspecten van onder andere laagfrequent geluid Mensen die in de buurt van windturbines wonen, kampen veelvuldig met slaapproblemen. Daarnaast blijkt dat mensen met reeds bestaande hartklachten een grotere kans hebben op een beroerte en/of een hartinfarct.
    Zijn onderzoek verschijnt één dezer dagen. Bron Argos 26 september, Willem de Haan https://www.vpro.nl/argos/lees/nieuws/2020/onhoorbaar-geluid-schadelijk-voor-gezondheid.html

Dna beschadiging
Ook dna beschadiging en het afsterven van cellen worden als mogelijke gevolgen genoemd. Een en ander is na te lezen in de studie uit 2017 “The Effects of Low-Frequency Noise on Rats: Evidence of Chromosomal Aberrations in the Bone Marrow Cells and the Release of Low-Molecular-Weight DNA in the Blood Plasma” van Irina N. Vasilyeva, Vladimir G. Bespalov, Alexander L. Semenov, Denis A. Baranenko, and Valery N. Zinkin – Noise Health. 2017 Mar-Apr; 19(87): 79–83.

LFg-hinder versus tinnitus en hyperacusis
Op pagina ‘Waarnemen LFg wordt ingegaan op dit onderwerp.